بستر طیور ترکیبی از فضولات پرنده، باقی مانده مواد غذایی هضم نشده و پر است که از پرورش فشرده طیور حاصل می شود.در یک مطالعه میدانی در استرالیا، مشخص گردید که متوسط کود تولیدی معادل 1.72 کیلوگرم بستر برای هر جوجه گوشتی در هر 7 هفته است.
موادی که به عنوان بستر به کار میروند
در دسترس بودن مواد آلی خشک در منطقه تعیین می کند که مرغداران از کدام مواد بستر استفاده کنند. متداول ترین مواد مورد استفاده در کف سوله ها خاک اره، تراشه های چوب، پوسته برنج، کاه و محصولات کاغذی است. مواد بستر تقریباً به عمق 5 سانتیمتر پخش میشوند..
انتخاب مواد بستر
مواد دارای الیاف سخت به عنوان بستر (تراشه چوب) نشان داده شده است که رشد سنگدان را بهبود می بخشد و راندمان تبدیل خوراک را بهبود می بخشد، بدون اینکه تأثیری بر مصرف خوراک یا افزایش وزن داشته باشد. تصور میشود که فیبر سخت رشد روده را تحریک میکند، قابلیت هضم مواد مغذی را بهبود میبخشد و ترکیب میکرو فلور روده جوجههایی را که آن را میخورند، تغییر میدهد. در حالی که انتخاب مواد بستر تحت تأثیر عواملی مانند در دسترس بودن و هزینه است، مواد الیاف سخت دارای مزایای دوگانه کمک به رشد روده و ظاهرا کاهش خطر ابتلا به بیماری مارک هستند..
آنالیز بستر، ترکیبی از پروتئین ها، کربوهیدرات ها، لیپیدها و چربی ها است.کربوهیدرات ها مسئول اکثر مواد زیست تخریب پذیر به شکل سلولز، نشاسته و قند هستند. بستر دارای نسبتهای مختلفی از قطعات بزرگ و کیکشده است (شکل را ببینید).
ترکیب شیمیایی و فیزیکی بستر به دلیل گونههای مختلف پرندگان، رژیمهای غذایی، زمان نگهداری بستر و سایر شیوههای مدیریت مزرعه بسیار متغیر است.
ترکیب شیمیایی بستر
بستر طیور حاوی دو عنصر اصلی مؤثر بر شیمی بستر، نیتروژن و فسفراست:
نیتروژن(N)
منبع اصلی نیتروژن بستر طیور، اسید اوریک و پروتئین های هضم نشده هستند که به ترتیب 70 و 30 درصد از کل نیتروژن را تشکیل می دهند. در شرایط هوازی، اسید اوریک و پروتئینهای هضم نشده به آمونیوم تجزیه میشوند و احتمالاً به همین دلیل است که اغلب از آن به عنوان زباله داغ یاد میشود. فرآیند تخریب به سرعت اتفاق میافتد و میکروارگانیسمها جزء اساسی در تعیین نرخ تبدیل هستند.
هنگامی که آمونیوم به زمین وارد می شود، به سرعت به نیتریت و در نهایت نیترات تبدیل می شود، در دسترس ترین شکل نیتروژن که گیاهان می توانند از آن استفاده کنند. در مقابل، تجزیه بی هوازی اسید اوریک و پروتئین های هضم نشده کندتر است و باعث می شود که اکثر نیتروژن در بستر به شکل آمونیوم باشد. اغلب ذخیره سازی بستر منجر به این می شود که 50 تا 90 درصد از کل نیتروژن در زمان استفاده از آن در زمین به صورت آمونیوم وجود داشته باشد.
غلظت فسفر
در جیره جوجههای گوشتی برای اطمینان از رشد سریع حیوانات مقدار فسفر(p) حفظ میشود و در نتیجه، کود معمولاً غلظت فسفر بالایی دارد. غلظت فسفر گزارش شده در بستر متغیر است و از 9.8 تا 27.1 گرم در کیلوگرم متغیر است.
جوجه های گوشتی با کیفیت ضعیف بستر در یک محیط ضعیف عملکرد بالقوه ژنتیکی خود را ندارند. کیفیت محیط داخلی به شدت به کیفیت بستر بستگی دارد.
دوعامل موثر بر شرایط بستر:
1.کود
2.رطوبت
محیط بستر طیور برای تکثیر باکتری ها، آمونیاک و تولید بو ایده آل است. دو عاملی که بیشتر بر شرایط بستر تأثیر میگذارند کود و رطوبت هستند.
بخش کود تا حد زیادی خارج از کنترل یک پرورش دهنده است. با این حال، پرورش دهندگان می توانند و باید رطوبت بستر را کنترل کنند. رطوبت بیش از حد در بستر باعث افزایش تاولهای سینه، برآمدگیهای پوستی، نواحی گالدار، کبودی، زخم های کف پا و غیره میشود. هرچه بستر مرطوب تر باشد، احتمال تکثیر باکتری ها و کپک های بیماری زا بیشتر می شود.
بستر مرطوب همچنین علت اصلی انتشار آمونیاک است که یکی از جدیترین عوامل عملکردی و محیطی مؤثر بر تولید جوجههای گوشتی است. کنترل رطوبت بستر مهمترین گام برای جلوگیری از مشکلات آمونیاک است. بستر بیش از حد خشک و تولید کننده گرد و غبار نیز می تواند منجر به مشکلاتی مانند کم آبی جوجه های جدید و بیماری های تنفسی شود.
در حالت ایده آل، رطوبت بستر باید بین 20 تا 25 درصد حفظ شود. یک قانون کلی خوب در تخمین رطوبت بستر، فشار دادن یک مشت بستر است. اگر محکم بچسبد و در یک توپ باقی بماند، خیلی خیس است. اگر کمی بچسبد، رطوبت مناسبی دارد.
اگر اصلا نچسبد، ممکن است خیلی خشک شده باشد. عوامل زیادی بر رطوبت بستر تأثیر می گذارد. به عنوان مثال، اگر بستر جدید به درستی ذخیره نشود و قبل از پخش شدن زیر جوجههای گوشتی مرطوب شود، احتمالاً مشکلات بستر مرطوب اجتنابناپذیر خواهد بود. تغذیه نیز بر کیفیت بستر تأثیر می گذارد.
برخی از مواد غذایی (به ویژه نمک)، هنگامی که بیش از حد تغذیه می شوند، باعث می شوند جوجه های گوشتی مقادیر زیادی آب مصرف کرده و دفع کنند و در نتیجه شرایط بستر مرطوب ایجاد شود. برخی داروها نیز مصرف و دفع آب اضافی را تحریک می کنند.
شرایط محیطی مانند آب و هوای مرطوب و رطوبت، تراکم یا دمای بسیار سرد در صورتی که سیستم تهویه جوجههای گوشتی قادر به از بین بردن رطوبت به طور موثر نباشد، میتواند باعث ایجاد بستر مرطوب شود. خطوط آبخوری، مهپاشها و پدهای خنککننده تبخیری، اگر به دقت مدیریت و نگهداری نشوند، میتوانند تا حد زیادی به مشکلات بستر خیس قوت دهند.
